Srećan 100-ti rođendan Portal namenjen za blagovremeno informisanje malih i srednjih preduzeća PREZENTACIJA SISTEMA AUTOMATSKE KONTROLE BRZINE KRETANjA VOZILA PUTEM VIDEO NADZORA SA PREPOZNAVANjEM REGISTARSKIH TABLICA REZULTAT ANKETE ZA GRADSKU FONTANU Anketa za odabir budućeg izgleda fontane


Poreklo naziva

Zvanični naziv naselja Smederevo pominje se prvi put u povelji cara Vasilija II iz 1019. godine, a ime Smederevo u hrisovulji kneza Lazara 1381. godine, kojom je knez Lazar ovo, tada malo naselje, poklonio manastiru Ravanici. Još uvek se traga za korenima imena grada koji je u jednom istorijskom trenutku bio oličenje slave i propasti srpske države, a bedem na vetrometini Istoka i Zapada.

Poreklo naziva Smederevo i značenje ovog toponima još nisu pouzdano utvrđeni. Mišljenja o tome su brojna a ovde ćemo izneti nekoliko najubedljivijih.

Jedna teorija kaže da je „s pogledom" na nekadašnje šume u okolini naziv Smederevo postao od „smet" i „drevo". Takođe je moguće da je naziv potekao od imena neke ličnosti koja se mogla zvati Smender (srednjovekovno muško ime).

Italijanski istoričar Antonio Bonfini (1427-1503) u svom delu Rerum Hungaricarum deccades IV cum dimidia navodi da je Smederevo nastalo genezom izgovora imena sv. Andreja.

Stojan Novaković je pisao u svom poznatom delu „Ohridska arhiepiskopija u početku XI veka": „Poznato je poodavno da je Smederevo pokvareno Eis Monte Aureo". Rimska naseobina Mons Aureus zabeležena je i na Pojtingerovoj karti koja potiče iz IV veka.

Dr Leontije Pavlović je smatrao da poreklo ovog imena treba tražiti u slovenskim jezicima i navodi da je ovaj naziv nastao iz jednog vojnog izraza koji je napravljen od slovenske imeničke zamenice „vsje" i grčkog izraza „medomai-medereo", što bi trebalo da znači „brinuti se" ili „čuvati", odnosno „upravljati".

Više istoričara smatra da je ovaj naziv morao imati korene u iranskim, odnosno hazarskim toponimima. U prevodu sa iranskog „Semender" znači „krajnja vrata" -- položaj kakav je geografski u hazariji imao grad Semender (S-m-n-d-r). Ovaj naziv je sastavljen od persijskih reči „Semen" - kraj (ali i „suva zemlja") i „der" - vrata. Hazarski Semender se nalazio na jugozapadnoj obali Kaspijskog mora i bio je bedem odbrane od neprijatelja. Slično današnjem Smederevu, to je bio utvrđeni grad sa baštama i vinogradima u okolini. Njega je razorio ruski knez Svjatoslav (913-914) a krajem X veka i čitavo hazarsko carstvo zauvek nestaje. Mnogi stanovnici Semendra, bežeći pred najezdom osvajača, uputili su se u naše krajeve, nazivajući svoja nova naselja imenima ranijih staništa.

Prvi pomen smederevskih krajeva zabeležen je u III veku pre nove ere u delu „Pesma o Argonautima" Apolonija s Rodosa. Na ovom području živeli su Tribali Mezi, a nadirali Huni i Avari. U vreme Rimske imperije ovde su postojala dva naselja zapadno od grada Vincea (Ćirilovac) i Mons Aureus (Zlatno brdo). Za vreme cara Marka Valerija Aurelija Proba smederevski kraj je postao centar za gajenje vinove loze.